1. Wat is asbest?

2. Waarom kan asbest gevaarlijk zijn?

3. Waar kan ik asbest aantreffen in en om mijn huis?

4. Hoe is asbest verwerkt?

5. Tot wanneer is asbest toegepast?

6. Hoe kan ik asbest herkennen?

7. Moet ik asbesthoudende materialen (laten) verwijderen?

8. Mag ik asbesthoudende materialen zelf verwijderen?

9. Wat moet ik doen als ik asbest wil (laten) verwijderen?

10. Hoe weet ik of het asbesthoudend materiaal bij mij in huis moet worden verwijderd of afgeschermd?

11. Wie betaalt het verwijderen van asbest?

12. Mag ik asbesthoudend materiaal opnieuw gebruiken?

13. Mag ik asbesthoudend materiaal in huis onderhouden?

14. Wat moet ik doen met asbesthoudend afval?

15. Moet ik asbest verwijderen als ik verhuis?

16. Wat moet ik doen als ik als eigenaar-bewoner ga verhuizen?

17. Wat moet ik doen als ik als huurder ga verhuizen?

18. Wat is het doel van het Asbestverwijderingsbesluit 2005?

19. Wat is er veranderd met de inwerkingtreding van het Asbestverwijderingsbesluit 2005?

1. Wat is asbest?
Asbest is een natuurlijk product. Het is een delfstof die wordt gewonnen in onder meer Zuid-Amerika, Rusland en Canada. Het bestaat uit naaldvormige vezels. Asbest heeft enkele nuttige eigenschappen: het is makkelijk te verwerken met andere stoffen, het is goedkoop en hittebestendig.

2. Waarom kan asbest gevaarlijk zijn?
Asbestvezels kunnen schadelijk zijn als u ze in hoge concentraties inademt. In de buitenlucht zweven ook asbestvezels. Dat zijn er maar zo weinig, dat inademen geen gevaar oplevert. U loopt ook weinig kans dat u asbestvezels inademt als ze goed zijn gebonden aan materialen. Risico's treden wel op als dergelijk materiaal in slechte staat verkeert of als de vezels niet goed gebonden zijn aan materialen. Ook als asbesthoudend materiaal op een ondeskundige manier wordt gesloopt of bewerkt, kunnen miljoenen asbestvezels in de lucht komen. Het risico dat iemand ze inademt, is dan erg groot. Er zijn strenge regels opgesteld om dat te voorkomen. Het inademen van asbest kan op termijn stoflongen (asbestose) of longvlies- en buikvlieskanker (mesothelioom) veroorzaaken.

3. Waar kan ik asbest aantreffen in en om mijn huis?
Asbest is tot in de jaren tachtig toegepast in en om veel huizen. Vaak gebeurde dit in de vorm van asbesthoudend cement. Platen van asbesthoudend cement bevinden zich vooral in gevels, het dakbeschot, in en rondom schoorstenen en in of bij de cv-installatie. Verder komt u dit materiaal soms tegen op galerijen van flats en als golfplaat op schuren en garages. Asbest komt ook voor in sommige soorten vinylzeil (tot 1983 verkocht) en in een bepaald type oude, harde vinyltegel (tot 1985 verkocht). Asbest vindt u soms ook terug in oude huishoudelijke apparaten die warmte uitstralen of aan warmte worden blootgesteld. U kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan gaskachels, cv-ketels, oude haardrogers, strijkijzers en warmhoudplaatjes. Meestal kan alleen een microscopische analyse uitsluitsel geven of materiaal asbest bevat.

4. Hoe is asbest verwerkt?
Er bestaan twee vormen waarin asbest voorkomt: hechtgebonden en losgebonden asbest. We spreken van 'hechtgebonden' wanneer de asbestvezels stevig verankerd zitten in het dragermateriaal. Er zullen nauwelijks vezels vrijkomen als dit materiaal in goede staat verkeert en niet wordt bewerkt of gesloopt. Asbestcementgolfplaten en vlakke platen die in goede staat verkeren, zijn voorbeelden van hechtgebonden asbest.
Wanneer de vezels niet of nauwelijks aan het dragermateriaal zijn gebonden, spreken we van 'losgebonden' asbesthoudende materialen. Doordat de vezels gemakkelijk kunnen vrijkomen, is het gezondheidsrisico van losgebonden asbest groter dan dat van hechtgebonden asbest. Een zeer losgebonden asbesthoudend materiaal is spuitasbest. Dit materiaal is voor 1978 regelmatig gebruikt als isolatiemateriaal en als brandwerende laag op staalconstructies. Dit laatste gebeurde meestal in grote gebouwen. Treft u spuitasbest aan, dan moet dit worden verwijderd of volledig afgeschermd. Een andere vorm van losgebonden asbest is zwaar verweerd asbestcement.

5. Tot wanneer is asbest toegepast?
Asbest is met name na de Tweede Wereldoorlog veel gebruikt. Niet-hechtgebonden is asbest sinds 1983 vrijwel niet meer toegepast. De beroepsmatige toepassing en verkoop van alle soorten asbest is sinds 1 juli 1993 bijna volledig verboden.

6. Hoe kan ik asbest herkennen?
Of een materiaal of product asbest bevat kan alleen in een laboratorium met honderd procent zekerheid worden vastgesteld. U kunt wel producten of materialen herkennen waarin mogelijk asbest zit. Als u materiaal wilt laten onderzoeken, dan kunt u contact opnemen met een laboratorium dat bevoegd is om asbestanalyses uit te voeren. Een deskundig asbestinventarisatiebedrijf kan eveneens nagaan of in uw woning asbest aanwezig is. Aan al deze opties zijn wel kosten verbonden. De fabrikant of leverancier van het materiaal of de verhuurder van uw pand kan soms ook vertellen of er asbest aanwezig iVraag daarom altijd een offerte aan bij meerdere gecertificeerde asbestinventarisatiebedrijven. Deze gecertificeerde bedrijven kunt u vinden onder http://www.ascert.nl.

7. Moet ik asbesthoudende materialen (laten) verwijderen?
Dat is afhankelijk van de wijze waarop het asbest gebonden is in het materiaal. Hechtgebonden asbest kan meestal beter blijven zitten. Dit materiaal levert geen gevaar op als het in goede staat verkeert en niet wordt bewerkt. Of er in het geval van losgebonden asbest maatregelen nodig zijn, hangt af van het feit of het materiaal al dan niet is afgeschermd. Verder speelt de afweging een rol of het asbest zich op een plaats bevindt waar regelmatig mensen komen.
Er gelden strenge voorschriften voor het verwijderen van asbest. Het niet volgens de voorschriften verwijderen van asbest is vaak een stuk gevaarlijker dan het laten zitten van dit materiaal.
De gemeente kan de eigenaar van het asbest in een aantal gevallen dwingen om maatregelen te nemen. Dat kan gebeuren als zich in uw huis niet-hechtgebonden asbest bevindt dat onvoldoende is afgeschermd.

8. Mag ik asbesthoudende materialen zelf verwijderen?
Sommige asbesthoudende producten mag u zelf verwijderen, zoals geschroefde asbesthoudende platen waarin de asbestvezels hechtgebonden zijn, asbesthoudende vloertegels en niet gelijmde asbesthoudende vloerbedekking. Hierbij moet u wel voldoen aan een aantal voorschriften. Deze voorschriften hebben zowel betrekking op de verwijdering van het asbest(houdend product) als op het afvoeren van het asbest(houdende product). Altijd gemeente waarschuwen.

9. Wat moet ik doen als ik asbest wil (laten) verwijderen?
In de meeste gevallen dient u toestemming aan de gemeente te vragen. In de Bouwverordening van de gemeente staat wanneer een omgevingsvergunning en wanneer een melding verplicht is. Als een omgevingsvergunning verplicht is, moet u een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf (SC-530) inschakelen.

10. Hoe weet ik of het asbesthoudend materiaal bij mij in huis moet worden verwijderd of afgeschermd?
Woont u in een huurwoning, dan is de verhuurder hiervoor verantwoordelijk. Overleg met uw verhuurder welke maatregelen nodig zijn. De gemeente kunnen u adviseren als u niet met elkaar tot overeenstemming komt. De gemeente kan zo nodig optreden tegen de verhuurder.
Als bewoner van een koopwoning mag u in principe zelf bepalen of u asbest uit uw woning laat verwijderen. U kunt bij twijfel contact opnemen met gemeente of GGD.

11. Wie betaalt het verwijderen van asbest?
Als het niet is toegestaan om het asbest(houdende product) zelf te verwijderen of wanneer u er de voorkeur aan geeft om het asbest(houdende product) te laten verwijderen, komen de kosten van de verwijdering doorgaans voor rekening van de eigenaar van het materiaal. De kosten van verwijdering kunnen flink oplopen. Vraag daarom altijd een offerte aan bij een gecertificeerde asbestverwijderingsbedrijf of bij asbest in bodem een bodemsaneringsbedrijf (BRL 7000).

12. Mag ik asbesthoudend materiaal opnieuw gebruiken?
Nee. Sinds 1998 geldt voor particulieren een volledig verbod voor hergebruik van asbest in bouwwerken. Hergebruik levert gevaar op, zeker als u het materiaal schuurt, zaagt, boort of breekt. Hierbij kunnen immers asbestvezels vrijkomen.

13. Mag ik asbesthoudend materiaal in huis onderhouden?
Dat mag, maar u bent strafbaar als u anderen daarbij in gevaar brengt. Zorg daarom dat er in ieder geval geen asbestvezels vrijkomen.

14. Wat moet ik doen met asbesthoudend afval?
Iedere gemeente beschikt over voorschriften voor het aanbieden van asbesthoudend afval. Neem contact op met uw gemeente over de wijze waarop u dit afval moet aanbieden. U moet het afval in ieder geval secuur verpakken in speciaal plastic en het apart houden van het overige afval. Bij de meeste gemeenten kunt u kleine hoeveelheden asbesthoudend afval apart inleveren.

15. Moet ik asbest verwijderen als ik verhuis?
Niet per se. Maar bij verhuizing kan het zijn dat u als vertrekkende bewoner asbest moet (laten) weghalen, omdat de verhuurder dat eist of omdat u dat met de koper bent overeengekomen. De verhuurder kan dit alleen eisen als u zelf asbest heeft aangebracht of laten aanbrengen, en de woning moet worden opgeleverd in oorspronkelijke staat. Voor eigenaar-bewoners en huurders liggen de zaken verschillend.

16. Wat moet ik doen als ik als eigenaar-bewoner ga verhuizen?
Het aanwezige asbest kan bij verhuizing het best blijven zitten. U moet de woning echter asbestvrij opleveren als u dit met de nieuwe eigenaar bent overeengekomen. U doet er goed aan dit vast te laten leggen. De nieuwe eigenaar kan de schade (bijvoorbeeld reinigingskosten) op u verhalen als er na verhuizing nog asbest aanwezig is. Hetzelfde geldt als het asbest niet volgens de regels is verwijderd. Het is verstandig de aanwezigheid van asbest in ieder geval te melden aan de koper. Doet u dit niet, dan kan het asbest in uw woning worden gezien als een verborgen gebrek. De nieuwe eigenaar kan de schade vervolgens op u verhalen.
Deze adviezen zijn gebaseerd op de huidige juridische inzichten. Het kan zijn dat er een andere uitspraak volgt als de zaak voor de rechter komt.

17. Wat moet ik doen als ik als huurder ga verhuizen?
Bij verhuizing kan de verhuurder eisen dat u de woning weer 'in oorspronkelijke staat' oplevert. Dat betekent dat u asbesthoudende materialen (bijvoorbeeld vloerbedekking) moet verwijderen die u tijdens uw bewoning heeft aangebracht. De verhuurder moet u eerst de kans bieden om zelf het asbest te (laten) weghalen. Als u dit niet doet, kan de verhuurder het asbest op uw kosten laten verwijderen. De verhuurder mag hiervoor niet meer in rekening brengen dan gangbaar is voor verwijdering door een deskundig asbestverwijderingsbedrijf.
De verhuurder kan u ook opdragen om de asbesthoudende vloerbedekking te verwijderen als hij een schriftelijke verklaring heeft dat u die van een vorige huurder heeft overgenomen. Dat kan anders liggen als de verhuurder wist of had behoren te weten dat de overgenomen vloerbedekking asbest bevat. De rechter kan dan tot het oordeel komen dat de verhuurder verantwoordelijk is voor de verwijdering en kosten daarvan. Heeft de verhuurder geen bewijs dat u de vloerbedekking heeft overgenomen van de vorige huurder, dan is de verhuurder verantwoordelijk voor de verwijdering. Een verhuurder mag niet eisen dat u materialen laat analyseren op de aanwezigheid van asbest. Omgekeerd is trouwens ook niet mogelijk. Een verhuurder mag van een huurder geen schriftelijke verklaring eisen dat de materialen asbestvrij zijn. De verhuurder moet zelf controleren hoe u de woning destijds heeft aanvaard. Wanneer u de woning niet geheel asbestvrij oplevert, kan de verhuurder de kosten op u verhalen. Sommige verhuurders zijn bereid een deel van de kosten van hun huurders te betalen. Neem hierover contact op met uw verhuurder.
Deze adviezen zijn gebaseerd op de huidige juridische inzichten. Het kan zijn dat er een andere uitspraak volgt als de zaak voor de rechter komt.

18. Wat is het beleid voor asbest in bodem, grond en puin(granulaat)?
In de beleidsbrief asbest in bodem, grond en puin(granulaat) van 3 maart 2004 is de interventiewaarde bodemsanering voor asbest van 100 mg/kg gewogen vastgesteld (gewogen betekent de serpentijnasbestconcentratie vermeerderd met tien maal de amfiboolasbestconcentratie). Ook de restconcentratienorm is vastgesteld op 100 mg/kg gewogen. Daarnaast zijn de volgende protocollen en handreikingen opgesteld die van toepassing zijn voor omgang met asbest in bodem, grond en puin(granulaat):

19. Wat is het doel van het Asbestverwijderingsbesluit 2005?
Het Asbestverwijderingsbesluit 2005 moet voorkomen dat asbestvezels vrijkomen. Asbestvezels kunnen vrijkomen bij:

• het geheel of gedeeltelijk afbreken of uit elkaar nemen van een bouwwerk of een object;

• het verwijderen van asbesthoudende producten uit een bouwwerk of een object;

• het opruimen van asbest of asbesthoudende producten na incidenten.

Het Asbestverwijderingsbesluit 2005 is op 1 maart 2006 in werking getreden en vervangt het oude Asbestverwijderingsbesluit (dat dateert uit 1993) evenals de regels voor het werken met asbest uit het Arbeidsomstandighedenbesluit.

20. Wat is er veranderd met de inwerkingtreding van het Asbestverwijderingsbesluit 2005?
De belangrijkste wijzigingen van het Asbestverwijderingsbesluit 2005 ten opzichte van het oude Asbestverwijderingsbesluit, zijn de volgende:

• Opdrachtgevers van sloopwerkzaamheden zijn verplicht gebruik te maken van gecertificeerde bedrijven. De reden hiervan is dat in het verleden, met name enkele bedrijfsmatige opdrachtgevers, om financiële redenen gebruik hebben gemaakt van malafide inventarisatie- en sloopbedrijven.

• De voorschriften, gericht op het bedrijfsleven (zoals de certificatieverplichting voor asbestinventarisatie- en asbestverwijderingsbedrijven) zijn overgeheveld naar het Arbeidsomstandighedenbesluit. Dit geldt niet voor de voorschriften, geldend voor opdrachtgevers,

• Het bevoegde gezag op het gebied van sloopvergunningen heeft niet langer de mogelijkheid om onderscheid maken op de asbestinventarisatieplicht, dit om selectieve sloop beter te waarborgen.

• De houder van de sloopvergunning of de opdrachtgever is verplicht om asbestverwijderingswerkzaamheden aan de Arbeidsinspectie te melden omdat deze verplichting al geldt voor het Asbestverwijderingsbedrijf.

• De houder van de sloopvergunning moet de aanvang van de werkzaamheden aan het bevoegd gezag melden

• De strafmaat voor overtredingen is op onderdelen verzwaard en daarmee zoveel mogelijk gelijk getrokken.